Zatory płatnicze w usługach profesjonalnych rosną szybciej niż średnia rynkowa
Zaległe zobowiązania firm z sekcji działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej sięgnęły blisko 3,1 mld zł na koniec marca 2026 roku i wzrosły w skali roku o 12,8 procent. To ponad dwukrotnie szybciej niż zaległości całego rynku, które zwiększyły się o blisko 6 procent. Mowa o sekcji, w której działają kancelarie, biura rachunkowe, agencje, pracownie projektowe i firmy doradcze, czyli podmioty powszechnie uznawane za stabilne.
Spis treści
W skrócie
- Zaległości firm z działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej wyniosły blisko 3,1 mld zł na koniec marca 2026 roku, o ponad 347 mln zł więcej niż rok wcześniej.
- Dynamika wzrostu w tej sekcji to 12,8 procent rok do roku, przy blisko 6 procent dla całego rynku, czyli ponad dwa razy szybciej.
- Łączne zaległe długi firm zbliżyły się do 46,6 mld zł, a ma je blisko 307 tys. podmiotów.
- Średnia zaległość przypadająca na jedną zadłużoną firmę wzrosła ze 132 082 zł do 151 720 zł.
- Dłużników ubyło, a kwota urosła. Dług koncentruje się w mniejszej grupie firm, które miały problemy już wcześniej.
Ile wynoszą zaległości w usługach profesjonalnych
Według danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor i bazy BIK na koniec marca 2026 roku zaległe zobowiązania kredytowe i pozakredytowe firm z sekcji działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej wyniosły blisko 3,1 mld zł. W ciągu dwunastu miesięcy urosły o ponad 347 mln zł, czyli o 12,8 procent.
Dla porównania, zaległości wszystkich firm w Polsce zbliżyły się w tym samym czasie do 46,6 mld zł i wzrosły o blisko 6 procent. Ta sekcja rośnie więc ponad dwa razy szybciej niż rynek. Wśród głównych sektorów gospodarki wyższą dynamikę zanotowały tylko przemysł oraz obsługa rynku nieruchomości.
| Sekcja gospodarki | Zaległości, koniec marca 2026 | Zmiana rok do roku |
|---|---|---|
| Przemysł | 8,6 mld zł | wzrost o 22,7 proc. |
| Obsługa rynku nieruchomości | ponad 3 mld zł | wzrost o 21,4 proc. |
| Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna | blisko 3,1 mld zł | wzrost o 12,8 proc. |
| Transport, spedycja i logistyka | 3,7 mld zł | wzrost o 4,4 proc. |
| Budownictwo | 6 mld zł | wzrost o 4 proc. |
| Handel | 8,7 mld zł | spadek o 1,3 proc. |
| Wszystkie sektory łącznie | blisko 46,6 mld zł | wzrost o blisko 6 proc. |
Źródło: Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor i baza BIK, dane na koniec marca 2026 roku.
Czym jest działalność profesjonalna, naukowa i techniczna
To grupa działów Polskiej Klasyfikacji Działalności obejmująca kancelarie prawne, biura rachunkowe i doradztwo podatkowe, doradztwo związane z zarządzaniem, biura architektoniczne i inżynierskie, badania i analizy techniczne, badania naukowe i prace rozwojowe, reklamę i badanie rynku, pozostałą działalność profesjonalną oraz działalność weterynaryjną. Są to firmy oparte na wiedzy i na zespole, a nie na majątku trwałym.
Jedna uwaga porządkowa, bo przy porównywaniu starszych zestawień łatwo się pomylić. W klasyfikacji PKD 2007 była to sekcja M. Od 1 stycznia 2025 roku obowiązuje PKD 2025, w której ta sama grupa działów, od 69 do 75, została oznaczona jako sekcja N. Litera M oznacza dziś obsługę rynku nieruchomości, czyli inny sektor, który w tym zestawieniu również się pojawia. Zakres merytoryczny działów się nie zmienił, przesunęły się wyłącznie oznaczenia literowe.
Dlaczego zaległości rosną akurat w branży uznawanej za stabilną
Odpowiedź nie leży w braku zleceń, tylko w konstrukcji cyklu rozliczeń. W usługach profesjonalnych koszt jest ponoszony na początku, a wpływ pojawia się na końcu etapu albo po zamknięciu projektu. Przy pracy projektowej odstęp między jednym a drugim potrafi sięgnąć kilku miesięcy.
Do tego dochodzą trzy czynniki, które w tej sekcji występują razem częściej niż gdzie indziej. Po pierwsze, główny koszt operacyjny to zespół, a więc koszt sztywny, ponoszony niezależnie od tego, czy faktura wpłynęła. Po drugie, portfel odbiorców bywa skoncentrowany, więc opóźnienie jednego dużego klienta przekłada się od razu na całą firmę. Po trzecie, brak majątku trwałego oznacza, że firma nie ma z czego zbudować bufora ani klasycznego zabezpieczenia.
BIG InfoMonitor zwraca uwagę w komentarzu do tych danych, że spadek liczby dłużników przy równoczesnym wzroście kwoty zaległości oznacza kumulację długu w mniejszej grupie podmiotów, a nie masową falę nowych problemów. W praktyce firma, która raz wpadła w zator, wychodzi z niego coraz trudniej.
Co te dane oznaczają dla firmy planującej wniosek kredytowy
Statystyka branżowa nie jest wyrokiem na pojedynczą firmę, ale jest tłem, na którym analityk czyta jej dokumenty. Rosnące zaległości w sekcji oznaczają, że instytucje finansowe uważniej patrzą na strukturę wpływów i na to, kto płaci, a nie tylko na to, ile firma zafakturowała.
Dlatego przy finansowaniu firm usługowych o wyniku najczęściej decyduje nie poziom przychodu, tylko powtarzalność wpływów, rozkład odbiorców i realny czas oczekiwania na płatność. To są liczby, które firma może przygotować sama, zanim usiądzie do rozmowy.
Warto też rozdzielić dwie rzeczy, które bywają mylone. Od 1 lipca 2026 roku zapytania kredytowe nie wpływają na ocenę punktową w BIK, a zapytania niezakończone umową są usuwane po czternastu dniach. Realnym kosztem składania wniosków na oślep jest dziś co innego: stracony czas, gorsze warunki wynegocjowane pod presją terminu oraz obniżenie zdolności przez zobowiązania uruchamiane równolegle.
| Wniosek praktyczny Zanim złożysz wniosek, policz trzy liczby z ostatnich dwunastu miesięcy: średni czas oczekiwania na płatność, udział największego odbiorcy w przychodzie oraz stały koszt miesięczny ponoszony niezależnie od wpływów. Te trzy wartości opisują Twoją firmę dokładniej niż roczny przychód i to one najczęściej decydują o przebiegu rozmowy z bankiem. Jeżeli druga z nich przekracza połowę przychodu, przygotuj się na pytania o dywersyfikację odbiorców. |
| W usługach profesjonalnych problemem rzadko jest brak zleceń. Problemem jest odstęp między poniesionym kosztem a wpływem, który przy pracy projektowej potrafi sięgnąć kilku miesięcy. Firma z pełnym portfelem zamówień może w tym samym czasie nie mieć czym zapłacić za zespół. Bank ocenia właśnie ten odstęp, nie sam przychód. Monika Szewczuk, Ekspert w Firmowe Finanse |
Najczęstsze pytania
Ile wynoszą zaległości firm z działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej?
Na koniec marca 2026 roku zaległe zobowiązania kredytowe i pozakredytowe firm z tej sekcji wyniosły blisko 3,1 mld zł według danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor i bazy BIK. W skali roku wzrosły o ponad 347 mln zł, czyli o 12,8 procent.
Które branże notują najszybszy wzrost zaległości w 2026 roku?
Wśród głównych sektorów gospodarki najszybciej rosną zaległości w przemyśle, o 22,7 procent rok do roku, oraz w obsłudze rynku nieruchomości, o 21,4 procent. Trzecia jest działalność profesjonalna, naukowa i techniczna ze wzrostem o 12,8 procent. Jedynym sektorem ze spadkiem jest handel, o 1,3 procent.
Czy zaległości w mojej branży wpływają na decyzję kredytową?
Klasyfikacja branżowa wpływa na apetyt instytucji finansowych na ryzyko i na to, jak ostrożnie oceniana jest firma bez majątku trwałego. Nie jest to jednak automatyczna odmowa. O decyzji rozstrzygają dane konkretnego podmiotu: powtarzalność wpływów, rozkład odbiorców, terminowość rozliczeń i poziom zobowiązań.
Czy odmowa kredytowa psuje ocenę punktową w BIK?
Nie. Od 1 lipca 2026 roku zapytania kredytowe nie wpływają na ocenę punktową w BIK, a zapytania niezakończone zawarciem umowy są usuwane po czternastu dniach. Kosztem chaotycznego wnioskowania jest stracony czas, gorsze warunki wynikające z presji terminu oraz obniżenie zdolności przy równolegle uruchamianych zobowiązaniach.
Od jakiej kwoty i od jakiego opóźnienia zaległość trafia do rejestru?
W przypadku przedsiębiorcy do Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor trafia zobowiązanie opóźnione o co najmniej 30 dni i wynoszące minimum 500 zł, po uprzednim wezwaniu do zapłaty wysłanym z co najmniej miesięcznym wyprzedzeniem. Dane w przywołanym zestawieniu obejmują właśnie takie zaległości, kredytowe i pozakredytowe łącznie.
Co zrobić, gdy kontrahent nie płaci, a firma potrzebuje finansowania?
Najpierw trzeba nazwać problem: czy chodzi o jednego odbiorcę, czy o cały cykl płatności. Od tego zależy dobór narzędzia. Dopiero potem warto rozmawiać o wniosku, bo instytucja finansowa oceni te dwie sytuacje inaczej. Mechanizm luki płatniczej w firmach usługowych opisaliśmy szerzej w artykule Wrzesień w firmie usługowej: dlaczego to miesiąc, w którym płynność pęka najczęściej.
Źródła
- Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor i baza BIK, dane o zaległościach firm na koniec marca 2026 roku, media.big.pl/dlug-trendy
- BIG InfoMonitor, komentarz Pawła Szarkowskiego, prezesa BIG InfoMonitor, do danych za pierwszy kwartał 2026 roku
- BIG InfoMonitor i BIK, dane o zaległościach firm na koniec 2025 roku
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2024 roku w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności, Dz.U. 2024 poz. 1936, obowiązujące od 1 stycznia 2025 roku
- Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 roku o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, w zakresie progów wpisu do rejestru
